Emotionele ontwikkeling bij mensen met een beperking

De Schrijvers

Jolanda Vonk (geb. 6 april 1964) en Amieke Hosmar (geb. 27 mei 1964), zijn de schrijvers van dit boek.

Wij hebben beiden Speciale Pedagogiek gestudeerd aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Jolanda in de 80'er jaren en Amieke in de 90'er jaren.

Ons pedagogisch denkkader is daar vooral gevormd door professor Piet de Ruiter.
Als het gaat om werken in de zorg, voor mensen met een beperking, is Anton Došen richtinggevend geweest voor ons denken en handelen. De holistische visie en uitgebreide klinische ervaring van Došen is voor ons altijd een voorbeeld en inspiratie geweest in de wijze waarop wij ons inzetten voor de cliënt. Došen heeft een integratieve benadering ontwikkeld waarmee hij gedragsproblemen en psychiatrische problemen bij mensen met een verstandelijke beperking verklaart in de vorm van een integraal diagnostisch beeld.
In dit boek werken wij dit gedachtegoed verder uit in begeleidings- en behandelingsadviezen ten aanzien van de emotionele ontwikkeling.
Naast mensen met een verstandelijke beperking hebben wij ook veel gewerkt met en ondersteuning geboden aan mensen met een meervoudige, zintuiglijke of enkel lichamelijke beperking. Daarnaast is er een grote groep cliënten met Niet Aangeboren Hersenletsel. In dit boek willen wij een vertaalslag maken van de benadering van Došen naar deze mensen. Ook bij hen is het zeer van belang dat er goed gekeken wordt naar de emotionele ontwikkeling en hoe zij op dit gebied het beste ondersteund of bejegend kunnen worden.
Als gedragswetenschappers zijn we doordrongen van het feit dat ´evidence-based' werken en gebruik van materiaal gebaseerd op 'good practice' belangrijk is. Voor dit boek hebben we geen apart wetenschappelijk onderzoek gedaan. Wel maken we gebruik van wetenschappelijke theorieën en inzichten en vertalen deze naar onze beroepspraktijk van alledag. Ook dat zien wij als 'good practice'.
Wij willen begeleiders, collega's en andere professionals in de zorg voor mensen met een beperking deelgenoot maken van onze ervaring en werkwijze en hopen zo dat anderen hiermee voordeel kunnen doen in hun werk.
Wij zien uit naar kritische reacties, vragen en feedback van onze lezers en hopen zo ook zelf weer te leren en te ontwikkelen in ons werk.

Onze drijfveren.
Als collega's hebben wij nauw samengewerkt en gaandeweg een gezamenlijk denk- en handelingskader ontwikkeld.
In ons werk als orthopedagoog zijn we er op gericht om een balans te vinden in mogelijkheden en beperkingen opdat de mensen, waar we mee werken, zich wel bevinden. Het uiteindelijke doel is optimale ontplooiing en/of handhaving in de samenleving.
Naar onze ervaring komen veel problemen bij mensen (met een beperking) voort uit een disharmonisch profiel van functioneren op verstandelijk, sociaal en emotioneel gebied. Voor elk individu geldt dat hij zich wel bevindt als deze drie facetten van de persoonlijkheid in balans zijn. Heel vaak is dat niet het geval.
Voor ouders en begeleiders is het goed inschatten van dit profiel lastig. De verstandelijke ontwikkeling krijgt vrijwel altijd de meeste aandacht. De sociale vaardigheden worden wel gezien en vaak geoefend. Maar de emotionele ontwikkeling is onderbelicht en moeilijk in te schatten. Op welk emotioneel niveau functioneert iemand en wat kan hij daadwerkelijk aan. Dat kan ook nog van dag tot dag of van moment tot moment verschillen. Vervolgens is het lastig om te bedenken wat je concreet kunt doen en hoe je goed kunt aansluiten.
In dit boek willen we, op basis van verschillende theorieën, maar vooral op basis van het integratieve benadering van Anton Došen, aandacht besteden aan de emotionele ontwikkeling om vervolgens praktische handvatten te geven: wat kun je doen in welke emotionele ontwikkelingsfase.

Zie hiernaast de 'Making of' van ons boek.

Jolanda Vonk

Amieke Hosmar

VAN NOTITIE

NAAR BOEK

Ruim 10 jaar lang zijn we als naaste collega's werkzaam geweest binnen één organisatie. Met de studie Speciale Pedagogiek aan de VU als basis, bleek al snel dat we dezelfde taal spraken.

In onze samenwerking en ondersteuning aan cliënten en hun families en begeleiders op verschillende locaties kwam steeds vaker het thema 'Emotionele ontwikkeling' als een rode draad bovendrijven. Gaandeweg zijn we thema-middagen en studiedagen gaan organiseren over dit onderwerp.

De stapel papieren hierover werd hoger en steeds zijn we aanvullende literatuur blijven lezen. De gedachte kwam op om één en ander te bundelen tot een interne notitie. Onze toenmalig leidinggevende opperde het plan om er een boek van te maken. Dat idee wakkerde ons enthousiasme aan: we zouden breder onze ideeën en ervaring kunnen verspreiden.


Dit was het startsein voor ruim twee en een half jaar samen brainstormen schrijven, afstemmen en weer herschrijven in onze vrije tijd buiten ons werk en gezin. Beiden zijn we bij een andere organisatie gaan werken. Gelukkig zijn computer, mail, snelle gesprekken per mobiel of sms, media die de fysieke afstand goed overbruggen
.

 


  Matt Productions 2009