Dit boek bestaat uit twee delen.

Het eerste deel bestaat uit verschillende theorieën met betrekking tot emotionele ontwikkeling en algemene informatie.

Het tweede deel is gericht op de praktijk.

THEORIE
In hoofdstuk 1 worden emoties en de rol daarvan in ons leven behandeld: wat is emotie, emotionele ontwikkeling, emotionele intelligentie en welke rol spelen deze binnen onze samenleving? Wat is in dit verband gehechtheid? Er wordt o.a. ingegaan op de theorie van Bowlby en de theorie van Nagy. Zij geven een kader voor het belang van een gezonde gehechtheid voor een psychische gezonde ontwikkeling naar een stabiele persoonlijkheid in de volwassenheid. Kort worden de verschillende typen gehechtheidstijlen genoemd. Voorts besteden we aandacht aan het verschil in emotionele ontwikkeling bij jongens en meisjes.
In hoofdstuk 2 behandelen we de integratieve benadering van Došen. Deze benadering beschrijft in algemene termen hoe geestelijk welbevinden zich ontwikkelt en hoe deze zich verhoudt met de opbouw van de persoonlijkheid. Hij biedt een kader voor het kijken naar probleemgedrag bij mensen met een verstandelijke beperking: over hoe adaptief gedrag kan overgaan in maladaptief gedrag en hoe gedragsproblemen kunnen doorwerken in psychiatrische problematiek. Vervolgens beschrijven we de fasen van de normale emotionele ontwikkeling.
In hoofdstuk 3 schetsen we een breed spectrum van beperkingen/ziektebeelden en laten zien hoe deze én emotionele ontwikkeling in elkaar grijpen. We verdelen dit onder in vier groepen: verstandelijke, lichamelijke en zintuiglijke beperking en Niet Aangeboren Hersenletsel. Binnen die groepen beschrijven we de beelden die het meest vóórkomen.

PRAKTIJK
In hoofdstuk 4 maken we de overgang van theorie naar de praktijk van alledag in organisaties waar mensen met een beperking wonen, werken, leren, zorg en ondersteuning krijgen. De verschillen tussen diagnostiek, begeleiding en behandeling worden benoemd.
De diagnostiek van de emotionele ontwikkeling, inclusief het diagnostische materiaal, komen aan bod. De fasen van emotionele ontwikkeling komen terug: de mate van de verstandelijke beperking en enkele, genoemde ziektebeelden worden vervat in deze fasen. Om het gebruik van de fase-indeling en diagnostisch materiaal te illustreren, beschrijven we per fase een verhaal van een cliënt.
In hoofdstuk 5 wordt beschreven op welke wijze de individuele plansystematiek zijn functie heeft in de dagelijkse zorg aan cliënten. We beschrijven hoe dit zich vertaalt naar de bejegening in termen van houdings- en omgevingsvoorwaarden, ondersteunende en veranderingsgerichte begeleiding. We spitsen dit toe op de emotionele ontwikkeling. Per emotionele fase beschrijven we vervolgens handvatten voor houdings- en omgevingsvoorwaarden, ondersteunende begeleiding. De veranderingsgerichte begeleiding krijgt gestalte in doelen en activiteiten. Per fase bespreken we twee cliënten, met verschillende soorten beperkingen en beelden. Hun verhaal wordt concreet beschreven in een begeleidingsplan. Daarnaast komen er verschillende methodieken aan bod die je kunt gebruiken om de emotionele ontwikkeling te stimuleren.
In hoofdstuk 6 maken we de overstap naar ondersteuning bij emotionele problematiek.
Ook bespreken we wat mogelijk is als vorm van behandeling. We komen terug op gehechtheidstijlen en gehechtheidsproblemen. We beschrijven hoe deze problematiek vaak aan de basis ligt van een aantal diagnoses die je veel tegen komt bij kinderen en cliënten met een beperking. Daarna bespreken we, aan de hand van de fase-indeling, enkele specifieke psychiatrische diagnoses. Bij elke fase maken we dit concreet aan de hand van een verhaal en een begeleidingsplan van een cliënt.

In het nawoord willen we aanbevelingen doen en terugkijken op het proces van het schrijven van dit boek. Voorts willen we een aantal mensen bedanken die hieraan hebben bijgedragen.

Recensie(s) Bol.com

Jolanda Vonk en Amieke Hosmar kunnen bogen op een jarenlange praktijkervaring als begeleidsters en orthopedagogen in de zorg voor mensen met een beperking. In dit boek gaan ze dieper in op de emotionele ontwikkeling van mensen met een verstandelijke, lichamelijke en zintuiglijke beperking of een Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH).

Na een voorwoord door psychiater Anton Dosen schetsen de auteurs een theoretisch kader. Daarnaast bespreken ze de emotionele ontwikkeling bij mensen met enkele specifieke beperkingen, zoals het syndroom van Down.

Een lijvig tweede deel focust op de praktijk, met aandacht voor de diagnostiek en de fasen van de emotionele ontwikkeling, en tal van praktische handvatten. Achteraan volgen een bibliografie en twee bijlagen (met onder andere methodieken en hulpmiddelen).

Een goed gedocumenteerd handboek, waarin wetenschappelijke inzichten vlot worden vertaald naar de dagelijkse praktijk. Zowel geschikt voor studenten en vakspecialisten als voor begeleiders, ouders en familieleden van personen met een beperking. Sobere lay-out, verlucht met enkele tabellen en figuren.

(NBD|Biblion recensie, Redactie Vlabin-VBC)